3

اَبدُرهمان به هزار ءُ سئے‌سد ءُ ھژده ءِ (ه‍.ش ۱۳۱۸) سال ءٰ ماں سیستان ءِ نیمروز ءِ ولایت ءٰ کنگ ءِ ولسوالی ءٰ ودی بوت ایت۔
نمیرانیں واجہ پاوال(پھوال) یکے شہ بلوچانی مزنیں ءُ زانتکاریں نمیسوک ءُ گالکاراں اِنت کہ بازیں کتاب ءُ شئیر ءُ نمشتانکے به بلوچی، پشتو ءُ دَرہ‌ای زوان ءٰ ھم نمشتگ ایت۔
خدابیامُرز اَبدُرھمان پاوال گیش شہ سی ءُ پنچ سال ءٰ ماں اوغانستان ءِ وَتگُش ءِ بلوچی زوان ءِ پریام ءٰ ھم کار کُرتگ ایت۔
یکے شہ واجہ ءِ گنجیں یاتگار ءُ کتاباں «بلوچی گالبند» ءِ کتاب اِنت کہ بلوچی رشخانی (رخشانی) سیستانی (رودی) گالوار ءِ گالان ءٰ نَزّ آؤرتگ ءُ ماں کتاب ءٰ انگریزی ءُ پشتو ءُ درہ‌ای زوان ءٰ ھم گیشینتَگ کہ اے کتاب مزنیں خزمتے بوتگ ایت تانکہ بلوچی زوان گار ءُ بےگْواہ مہ بیت ءُ ھنچو باید اِنت کہ استاد پاوال سیستانی زبانانی خاس بلوچی زوان ءِ بابا زانَگ بیت.
استاد خواجه اَبدُرهمان پاوال سی ءِ همل ءِ هزار ءُ سئے‌سد ءُ نود ءُ دو ءٰ (۳۰ همل ۱۳۹۲) اے دنیا ءٰ یل دات ءُ به وتی گُڈّی منزل ءٰ شُت ایت ءُ اَمئے لوٹ ءُ دؤا هم همیش اِنت کہ خواجہ ماں پردوس ءِ گلباگ ءٰ اَبدمان ءُ جاودان به‌بیت۔


عبدالرحمان در سال هزار و سیصد و هجده هجری شمسی (۱۳۹۲) در ولایت نیمروزِ سیستان ولسوالی کنگ به دنیا آمدند.
مرحوم پهوال یکی از مشاهیر و نویسندگان بزرگ بلوچ می‌باشند که کتاب‌ها و مقالاتی به زبان‌های بلوچی، پشتو و فارسی دری نگاشته‌اند.
مرحوم عبدالرحمان پهوال بیشتر از سی و پنج سال در رادیوی افغانستان بخش زبان بلوچی مشغول کار بوده‌اند.
یکی از آثار و کتاب‌های ارزشمند و مهم ایشان کتاب «بلوچی گالبند» می‌باشد که واژه‌هایی از لهجه رخشانی سیستانی (رودی) زبان بلوچی در آن جمع‌آوری شده است و همچنین زبان‌های انگلیسی، پشتو و فارسی دری بدان اضافه شده‌اند. این کتاب خدمت بزرگی برای پیشرفت و بقای زبان بلوچی می‌باشد و همچنین باید مرحوم استاد پهوال را بابای زبان‌های سیستانی مخصوصاً بلوچی دانست.
استاد عبدالرحمان پهوال در تاریخ ۳۰ حمل ۱۳۹۲ دارفانی را وداع گفتند و همچنین خواست و طلب ما از درگاه خداوند -جلّ‌جلاله- این است که جایگاه ابدی ایشان را جنت الفردوس قرار بدهد.

مگو جانا که پـهـوال از جهان رفت
کجا باور کند مرد سخنــــــــــــدان

نمیـــــرد اهل ایمــان و معــــارف
که باشند زنده و جاوید ایشـــــــــان
همین کافیست که اهل علم و فرهنگ
کنند یادی ز من در شام هجــــــــران

 

چیدگیں گال ءُ شئیرے شہ خدابیامُرز استاد پاوال ءٰ / نمونه‌ای از اشعار مرحوم استاد پهوال :

“دوست دار ایں”

دوست دار ایں دیدگاں چو
من وَتی ماسین دیار ءِ
دشت ءُ لوتیں ریکسار ءٰ
باگ ءُ سوزیں نیزار ءٰ

دوست دار ایں دیدگاں چو
سْرومَگیں آکانءَ (ھاکاں) آئی
نیوَگ ءُ آپان ءَ آئی
آئی اور(ھور) ءُ گْرند ءُ گْروکاں
مست ءُ گج شانیں روداں
ساپ ءُ سبزیں آسمان ئِے
چَرَگ ءُ سیل ءُ شِکار ئِے

دوست دار ایں دیدگاں چو
آئی دیریں سار ءُ تار ءٰ
موسُم ءُ وشیں بھار ءٰ
ریسگین سیاھیں گِداناں
پْراہ ءُ سوزیں دشت ءُ میداناں
تْرند ءُ تیزیں ماری‌آن ءٰ
مست ءُ کوھیں لیڑوآن ءٰ
میش ءُ بگّانی دوار ءٰ

دوست دار ایں دیدگاں چو
شیوانی پاس ءُ وخت ءٰ
شوانگ ءِ شیپول توار ءٰ
گرم ءُ جان‌سوچیں لِوار ئِے
سوزگ ءُ کِشت ءُ کِشار ئِے
تاری ءُ شام ءُ غروب ءٰ
سُرسُریں گوات ءُ ھوا ئِے

دوست دار ایں دیدگاں چو
آئی ھلمند، شیلگ ءُ خاشرود ءٰ مستیں
مارگو ءِ پٹ دوردستیں
پوزُکی ھامون موجیں
جاندمی چولیں دشت ءٰ
کوھنگیں برزیں کلات ءٰ
گْوستگیں نام ءُ نشان ءٰ
زندگیں تاریخ ءُ نکل ئِے

دوست دار ایں دیدگاں چو
آئی اِزّت آئی ننگ ءٰ
آئی پتے مڑ ءُ جنگ ءٰ
آئی سول ءُ آئی سوب ءٰ
بزگَر ءُ مُزّور ءُ خوار ئِے

دوست دار ایں دیدگاں چو
تھاریں آئی شپان ءٰ
آئی آباتی ءِ راه ءٰ
سَکّی ءُ رنج ءُ غمان ءٰ
ننگِریں مردان ءٰ آئی
لج‌پالیں کاڈان ءٰ آئی
آسمان ءِ کِرَ ءٰ زمان ئِے
باند ءِ روچے روشنیں اِستار ءٰ آئی
آباتیں آئوک ءٰ آئی

دوست دار ایں، دوست دار ایں
من وتی چو سر ءُ ساہ ئِے


ندکـار، رجانکـار ءُ نـزّآروک / نویسنـده، برگـردان و گـردآورنده: مـیـران الـبـلـوچ (صادق کبدانی)

ترجمه فارسی شعر وژدلیں باریگ از سید ظهور شاه هاشمی

مقاله قبلی

شماره اول نشریه دانشجویی دو زبانه پلگار (دانشگاه علوم پزشکی ایرانشهر)

مقاله بعدی

3 نظرات

  1. باز وش واجه‌کار

    1. منت وار ندرو

  2. دراه بات ات برمش ءِ جھدکاریں باسکاں۔
    شمئے جھد ستا کرز ایت بلے تاک ءِ مواد ءُ نبشتانکانی راستی ءُ گواچنی ءَ پیسر چہ شنگ کنگ ءَ بہ چار اِت ءُ تپّاس اِت، چُش کہ لھتیں جاهاں نبشتانکی ردی هست ءُ لھتیں جاهاں نکان ءِ ردی، بزاں واجہ پھوال ءِ بیرانی ءِ روچ 1382 انت ناں 1392۔
    بید چہ اے گپاں سیاهگ ءِ راستی ءِ کوشست هچ وڑ ءَ کنگ بیگ ءَ نہ اِنت…
    راست اِنت کہ شما تاک ءِ رد ءُ بند دیگ ءَ سک باز باز شوک دیم ءَ اتکگ اِت بلے اے دلیلے نہ بیت کہ شمارا هرچ نکان ءُ موادے دست کپ اِیت تہ چو کلپورگ ءَ تاک ءِ ءُ وانوکانی دپ ءَ مانریچ اِت…
    الّم اے بابت ءَ دیم ءَ بہ کنز اِت پرچا کہ اے مواد اَنت کہ دیمروی پرما اَنت مارا ناں تاک ءِ زاهری دروشم…
    پد ءَ هم اے گپ ءِ ریلّ ءَ من داراں کہ:
    سیاهگ ءَ راست بہ کن ات
    سیاهگ ءَ راست بہ کن ات
    سیاهگ ءَ راست بہ کن ات
    سیاهگ ءَ راست بہ کن ات

    سلامت بات ات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.