0
اگن لوٹّے تئی زِند چوْ چراگانا روْك ببيت، گڑا ھر کسئے دردا وتی درد بزان.

معنی: اگر میخواهی زندگی تو مانند  چراغی روشن باشد، پس درد هر کس را درد خود بدان.


اگن منا براتے مَبيت، دوْدايي مني برات اِنت.

معنی: اگر برادری نداشته باشم، دودایی برادر من است.

کاربرد: افرادی این ضرب المثل را استفاده می کنند که از نعمت برادران نسبی بی بهره اند. برای جبران محبت برادری، به دیگران تمسک می جویند.


ایردستان رَهم، سردستان زَهم.

معنی: با افراد ناتوان مدارا، با افراد شرور و قلدر تندی.

معادل : آسایش دوگیتی تفسیر این  دو حرف است / با دوستان مروت با دشمنان مدارا


بلا په شرّین سران اِنت.

معنی: بلا همیشه سراغ آدم های خوب می آید.

کاربرد: برای تسکین افرادی استفاده می شود که مصیبتی برایشان پیش آمده باشد.


تهارین دیم، مان تهارين جاگھے رَوت و گار بیت.

معنی: پیشانی تنگ و ترش، در جای تنگ و تاریکی مدفون و گم خواهد شد.

کنایه: ترش رو بودن زشت است.


جاھے که دل برَوت، پاد هم رَوت.

معنی: جاهی که دل بخواهد، پا هم به همانجا می رود.


جَن و مرد، دیرین دیرواَنت.

معنی: زن و مرد قطب نمای همدیگر می باشند.

کنایه: راهنما و حلال مشکلات همدیگرند.


دل، دلِ بوا جاه کاریت.

معنی: دل، بوی دل را می شناسد.


دل، دلِ کاسد اِنت.

معنی: دل پیام آور دل است.

کنایه: دل به  دل راه دارد.


دوْستناكين چُك، هما شیرین هِزمتین چُك اِنت.

معنی: فرزند دوست داشتنی، فرزندی است که آماده خدمت به والدین خود است.


کم رزك (رِسک) هست، بلے بے رِزك نے.

معنی: کم روزی وجود دارد، ولی بی روزی نست.


گوَهر اِنت گوْن عالما بهر اِنت.

معنی: سرد است. این سردی همه جا را فراگرفته و بین همه ی مردم تقسیم شده است.

کنایه: اگر مشکلی هست برای همه هست.


گُهار کپتگ، براتے سر بستگ.

معنی: خواهر زایمان کرده، ولی برادرش سر خود را بسته است!

[ در فرهنگ بلوچی رسم بر این است که زنان زائو، سر خود را می بندند تا درد و فشار را متوجه پایین تنه نموده، راحت تر فارغ شوند، اما در این جا اشاره شده که به جای زائو، برادر سر خود را بسته است ].

کنایه: اگر مشکلی برای خواهر پیش بیاید، برادر هم شریک غم اوست.


مُلکا صاھبے نے.

معنی: شهر بی صاحت هست.

کاربرد: زمانی استفاده می کنند که در حق کسی تعدی شده و فریادرسی برای حقوق پایمال شده ی او نباشد.

 

منبع:

بَتَل گَنج و بلوپی زبانِ گالوار – شش هزار و دویست و چهل و سه ضرب المثل بلوچی نوشته ی رسول بخش کشاورز

تاریخ بلوچستان قبل از اسلام

مقاله بعدی

نظرات

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.